Dopłaty obszarowe 2009 - zmiany, nowości
W Polsce system płatności obszarowych składa się z:
- jednolitej płatności obszarowej (JPO)
- uzupełniających krajowych płatności obszarowych (UPO).
System jednolitej płatności obszarowej (JPO) polega na podzieleniu podstawowej rocznej koperty finansowej przez kwalifikująca się do płatności referencyjną powierzchnię gruntów wykorzystywanych rolniczo. Wynik uzyskany z podzielenia wypłaca się jako stawkę podstawową, przypadającą na każdy hektar powierzchni wnioskowanych do płatności w danym roku.
Uzupełniające krajowe płatności bezpośrednie (UPO) to część środków finansowanych z II filaru Wspólnej Polityki Rolnej, która zostanie wykorzystana do uzupełnienia płatności bezpośrednich. Płatności uzupełniające przyznawane są w formie płatności do powierzchni roślin uprawnych. Wykaz roślin uprawnych, dla których rolnik może ubiegać się o płatności bezpośrednie określany jest co roku przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia.
Zarówno jednolita płatność obszarowa, jak i płatności uzupełniające przysługują do gruntów rolnych, utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej (zgodnie z normami).
Taki system dopłat bezpośrednich, w którym wysokość unijnych dotacji uzależniona jest od wielkości gospodarstwa i produkcji, miał być systemem przejściowym. Komisja Europejska, w ramach reformy Wspólnej Polityki Rolnej planowała najpóźniej do 2009 r. wprowadzić system jednolitej płatności (SPS), niezależny od produkcji. W Polsce system ten miał obowiązywać już od 1 stycznia 2007 r.
Jednakże w ostateczności Komisja Europejska podjęła decyzję o pozostawieniu obecnego systemu dopłat w Polsce do 2013 r. Jest to jak najbardziej korzystne, ponieważ zmiana sposobu przyznawania płatności pociągnęłaby ogromne koszty, a przy tym spowodowałaby duże zamieszanie i problemy przy ubieganiu się o dopłaty.
Nowością w roku 2009 jest powiązanie dopłat bezpośrednich z przestrzeganiem zasad wzajemnej zgodności - cross compliance. Wymogi wzajemnej zgodności będą w Polsce wdrażane stopniowo:
- od stycznia 2009 obowiązuje obszar A, na który składa się ochrona środowiska naturalnego oraz identyfikacja i rejestracja zwierząt,
- od stycznia 2010 zacznie obowiązywać obszar B - zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt, zgłaszanie niektórych chorób oraz zdrowotność roślin,
- od stycznia 2013 wejdzie w życie obszar C - dobrostan zwierząt. Dodatkowym wymogiem, obowiązującym wszystkich rolników ubiegających się o płatności bezpośrednie, jest wymóg utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej.
Cross compliance to zbór zasad, których przestrzeganie ma się przyczynić do poprawy środowiska, bezpieczeństwa żywności, zdrowotności zwierząt i roślin, dobrostanu oraz utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze.
W 2009 roku każdy rolnik, który ubiegał się o płatności bezpośrednie w latach poprzednich, otrzyma wniosek spersonalizowany, w którym będą wpisane nie tylko działki ewidencyjne, ale także działki rolne. Jeżeli w porównaniu z rokiem poprzednim w gospodarstwie nie będzie żadnych zmian, wówczas pozostanie tylko podpisanie wniosku. W przypadku zmian - rolnik przekreśla wiersz, w którym informacje są błędne i wpisuje nowe dane w nowym wierszu.
Kolejna nowością w roku 2009, w przypadku płatności zwierzęcych, jest możliwość wnioskowania o uwzględnienie przy obliczaniu powierzchni, do której przysługuje płatność zwierzęca, zwierząt, których posiadaczem w wymaganym okresie, był małżonek. W tym celu należy we wniosku zaznaczyć stosowną rubrykę.
Dla rolników ubiegających się o płatność do rzepaku także przewidziano ułatwienie - wystarczy we wniosku o płatności bezpośrednie zaznaczyć stosowna rubrykę i nie trzeba już wypełniać odrębnego wniosku.
