Ekstensywne trwałe użytki zielone
Pakiet 3 Ekstensywne trwałe użytki zielone
Celem tego pakietu jest przede wszystkim zachowanie lub podniesienie walorów przyrodniczych trwałych użytków zielonych. Obecnie występowanie ekosystemów łąkowych uzależnione jest w dużej mierze od rolniczej działalności człowieka – koszenie i wypas to przede wszystkim powstrzymanie naturalnego, ale z punktu widzenia rolnika, mało przydatnego procesu sukcesji. Dzięki koszeniu i usunięciu ściętej biomasy, czy to w postaci zielonki czy siana oraz dzięki prowadzeniu wypasu, powstrzymujemy rozwój drzew, krzewów oraz innych, niepożądanych roślin.
Innego rodzaju zagrożeniem dla trwałych użytków zielonych jest intensyfikacja rolnictwa – zbyt częste koszenie, dosiewanie nasion traw, duże dawki nawozów czy nadmierny wypas, prowadzą do zubożenia tych ekosystemów, a tym samym wycofania się z nich wielu cennych gatunków roślin i zwierząt. Dlatego też głównym założeniem tego pakietu jest ograniczenie nawożenia, ilości pokosów i intensywności wypasu.

Wariant 3.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach 500 zł/ha
Wariant ten, jak sama nazwa wskazuje, polega na ekstensywnej gospodarce kośnej, pastwiskowej lub kośno-pastwiskowej. W związku z tym użytki zielone można będzie kosić, wypasać lub użytkować naprzemiennie. Ważne jest także to, iż w ciągu 5 lat realizacji programu, będzie można zmieniać sposób użytkowania.
Nakazy i zakazy
Użytkowanie kośne:
- koszenie w terminie 1 czerwca - 30 września, na wysokości 5 - 15 cm, nie więcej niż 2 pokosy w ciągu roku,
- nie później niż 2 tygodnie po skoszeniu obowiązkowe usunięcie siana lub złożenie w go stogi, natomiast w uzasadnionych przypadkach dopuszcza sie zebranie biomasy w późniejszym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn uzasadniających nieprzestrzeganie tego wymogu,
- koszenie od środka łąki do zewnątrz;
- obowiązkowe pozostawienie 5-10% powierzchni działki nieskoszonej, przy czym każdego roku powinien być to inny fragment.
Użytkowanie pastwiskowe:
- wypas w terminie 1 maja - 15 października na terenach poniżej 300 m n.p.m., natomiast na pastwiskach górskich, powyżej 300 m n.p.m. sezon pastwiskowy może trwać od 20 maja do 1 października,
- obsada minimalna 0,5 DJP/ha, a maksymalna 1 DJP/ha, przy obciążeniu nie większym niż 10 DJP/ha,
- wykaszanie niedojadów w tylko sierpniu i wrześniu,
- całoroczny wypas może dotyczyć tylko koni huculskich oraz polskich,
- na terenach zalewowych wypas można rozpocząć dopiero co najmniej 2 tygodnie po ustąpieniu wód.
Użytkowanie kośno-pastwiskowe:
- koszenie w terminie 1 czerwca - 30 września, na wysokości 5 - 15 cm, nie więcej niż 2 pokosy w ciągu roku,
- nie później niż 2 tygodnie po skoszeniu obowiązkowe usunięcie siana lub złożenie w go stogi, natomiast w uzasadnionych przypadkach dopuszcza sie zebranie biomasy w późniejszym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn uzasadniających nieprzestrzeganie tego wymogu,
- koszenie od środka łąki do zewnątrz;
– obowiązkowe pozostawienie 5-10% powierzchni działki nieskoszonej, przy czym każdego roku powinien być to inny fragment,
- wypas w terminie 1 maja - 15 października na terenach poniżej 300 m n.p.m., natomiast na pastwiskach górskich, powyżej 300 m n.p.m. sezon pastwiskowy może trwać od 20 maja do 1 października, - maksymalna obsada zwierząt – 0,3 DJP, a maksymalne obciążenie pastwiska - 10 DJP/ha,
- wykaszanie niedojadów w tylko sierpniu i wrześniu,
- całoroczny wypas może dotyczyć tylko koni huculskich oraz polskich,
– na terenach zalewowych wypas można rozpocząć dopiero co najmniej 2 tygodnie po ustąpieniu wód.

Wymogi ogólne, do wszystkich typów użytkowania:
– zakaz stosowania środków ochrony roślin, z wyjątkiem selektywnego i miejscowego niszczenia wyjątkowo uciążliwych chwastów z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu, jakim są np. mazacze herbicydowe, po uzgodnieniu z doradcą rolnośrodowiskowym,
– zakaz stosowania ścieków i osadów ściekowych,
– wapnowanie i ograniczone nawożenie azotem (maks. do 60 kg/ha/rok) jest dopuszczalne, o ile nie wpływa negatywnie na środowisko (jednakże z wyłączeniem obszarów nawożonych przez namuły rzeczne),
– zakaz budowania nowych systemów melioracyjnych, (za wyjątkiem urządzeń mających na celu podwyższenie poziomu wód) i rozbudowy systemów melioracyjnych już istniejących w zasięgu kompetencyjnym beneficjenta (zakaz ten nie dotyczy bieżącej konserwacji),
– zakaz: przeorywania użytków zielonych, wałowania, stosowania jakichkolwiek podsiewów,
– zakaz włókowania w okresie od 1 kwietnia do 1 września,
Podobnie jak w przypadku pakietu 1 i pakietu 2, tu także obowiązuje degresywność, czyli zmniejszenie płatności po przekroczeniu pewnej powierzchni, objętej wariantem ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach. Niestety jednak, w tym przypadku degresywność wygląda trochę inaczej, niż w poprzednich pakietach:
do 10 ha – 100% płatności
10,01 – 50 ha – 75% płatności
50,01 ha – 100 ha – 50% płatności
powyżej 100 ha – 10% płatności



